20 juli 2007

Archief 2.0

Sinds juni bestaat er een community op internet die zich bezig wil gaan houden met web 2.0 toepassingen bij Nederlandse en Vlaamse archieven. Het is nog maar een kleine groep deelnemers en de activiteit is dientengevolge nog beperkt, maar het is goed als mensen met dezelfde gedachten zich kunnen vinden op één virtuele plek. Deze community verzamelt o.a. links met relevante onderwerpen, toepasselijke documenten, feeds van diverse website (waaronder dit blog), een kalender met congressen, workshops, studiedagen e.d.
De hoeveelheid informatie die op ons afkomt is ontzagwekkend en doordat verschillende mensen het kaf van het koren scheiden blijft er een gefilterd restant over. Dat is makkelijker te behappen. Alleen daarom al heeft het zin alles centraal te verzamelen.

Iedereen die archieven en hun presentatie op internet een warm hart toedraagt en daar ook een bijdrage aan wil leveren moet zich bij deze community aanmelden. We hebben dan ook vanaf vandaag een badger van de Archief 2.0 community op dit blog!

Zegt het voort!

12 juli 2007

25 websites waar Amerikanen niet zonder kunnen

Time Magazine heeft een lijstje gemaakt van 25 websites waar Amerikanen niet meer zonder kunnen leven. Niemand zal raar opkijken als op dit lijstje namen staan als Google, Yahoo, Delicious, Flickr... Wat mij wel opviel is dat er geen enkel museum, archief of bibliotheek op staat. Ik hoop toch echt niet dat ik hieruit moet concluderen dat archieven, musea en bibliotheken overbodig zijn. Een ding is zeker we (de culturele sector) moeten nog een hele hoop werk verrichten eer wij op het lijstje van 25 onmisbare websites komen. Een uitdaging!
Wie wil weten welke websites wel op het lijstje stonden kan dit nalezen op Time Magazine.
Dank aan yotophoto voor het plaatje.

06 juli 2007

Watwaswaar.nl


Afgelopen dinsdag was er een preview voor de deelnemers aan de Woonomgeving van de nieuwe website www.watwaswaar.nl. De Stichting Archiefprogrammatuur (STAP) is de nieuwe eigenaar van deze website.
In deze nieuwe website, die in het najaar online gaat komen, is getracht om de gebrekkige functionaliteit van de huidige website van www.dewoonomgeving.nl te verbeteren. Wat we te zien kregen was inderdaad een enorme verbetering. Een vaste onderkaart dient als navigatiemiddel over Nederland. Ben je op een plaats gekomen waar je meer over wilt weten dan kun je aan een kleurcodering en/of lijnen zien dat er ook daadwerkelijk meer informatie zichtbaar is. Je kunt dan b.v. over de onderkaart andere plattegronden of luchtfoto's plaatsen. Heel leuk: de transparantie van de bovenliggende laag is traploos terug te brengen waardoor je de onderkaart er doorheen ziet. Dan worden veranderingen zichtbaar tussen de verschilledne kaarten en dus ook de verschillende perioden.

De website is nog maar gedeeltelijk gevuld. Als gebruiker krijg je over een bepaalde plaats ook aanvullende informatie in de rechterkolom in de vorm van plattegronden, minuutplans, documenten, foto's en wat je maar wilt. Als het maar is toegevoegd!

In de loop van de zomer zal de database verder gevuld worden met allerlei informatie. Als rode draad gelden de projecten (of pilots) zoals die ook al in de Woonomgeving aanwezig waren.
De snelheid van de website is indrukwekkend. Slim gebruik van de nieuwste technieken maakt het mogelijk om snel te schakelen tussen de verschillende kaarten en andere informatie.

In een workshop kregen de aanwezigen uitleg over de "achterkant": het beheren van de database. Het is de bedoeling dat de deelnemers de database gaan vullen met informatie (voornamelijk beeld).

In een tweede workshop wilde de projectorganisatie te weten komen wat de deelnemers nog voor ideeën hadden ten aanzien van de functionaliteit en de inhoud. Watwaswaar.nl ziet zichzelf als een etalage van het (beeld)materiaal van erfgoedinstellingen. Door hun landelijke bereik verwachten ze tienduizenden bezoekers die via watwaswaar.nl de weg gaan vinden naar allerlei erfgoedinstellingen die een deel van hun informatie/collectie op watwaswaar delen.

Voor mij ligt daar een valkuil. Als watwaswaar zich zou gaan profileren als de kaartendatabase van Nederland, dan voegen ze wat toe. Maar als allerlei erfgoedinstellingen daar beeldinformatie gaan stallen (wat bovendien geld kost) om bezoekers te lokken naar hun eigen website, dan is de informatie eigenlijk een verdubbeling van wat er al beschikbaar is. Ik kan me niet voorstellen dat een archiefinstelling met een goede beeldbank nog een keer gaat betalen om hoogwaardige beelden op een andere website te plaatsen.
Mijn advies was dan ook om slimme mashup-toepassingen te ontwikkelen waardoor je als watwaswaar onafhankelijk bent van de energie die erfgoedinstellingen in jouw website gaan steken, terwijl je de eigen kwaliteit en content aanmerkelijk kunt uitbreiden.
En nogmaals: concentreer je op kaartmateriaal. Laat de dynamiek van de ontwikkeling van Nederland in de tijd zien door middel van gedigitaliseerde plattegronden en topografische kaarten en maak dat proces zichtbaar via de prima interface die nu ontwikkeld is.

Al met al een leerzame dag en in potentie een verrijking van het digitale erfgoed.

28 juni 2007

CIA met de billen bloot?


Afgelopen dinsdag werd door de CIA de ´Family Jewels´openbaar gemaakt. Het document omvat 700 pagina´s over smeuïge complotten, plannen, afluisterpraktijken, schaduwacties... uit de jaren zestig en zeventig.
Waarschijnlijk zullen de historici voor eigentijdse geschiedenis de 700 pagina´s letter voor letter doornemen op bijzonderheden, maar veel spannends zullen ze waarschijnlijk niet vinden. De CIA heeft zich namelijk niet helemaal bloot gegeven. Hele passages in het document zijn onleesbaar gemaakt zo ook complot/plan nummer 1.


The Family Jewels: het document
Meer achtergrondinformatie: De Pers en National Security Archive

18 juni 2007

Genealogische poëzie

Met een sterk gegroeide groep onderzoekers die zich met hun voorgeslacht bezighouden, ontstaat er een toenemende verwijzing naar deze genealogen en hun hobby. Op tv is er het programma Verre Verwanten dat op deze belangstelling inspeelt. Op allerlei gebied duiken nu uitingen op die te maken hebben met deze grote groep onderzoekers. Via via (dank je Lian!) kwam onderstaand gedicht in mijn handen.
(het plaatje is van Peter van Straaten)

Genealogie

Vandaag heb ik mijn oudouders compleet,
de ouders van mijn betovergrootouders.
Nu ik die tweeëndertig namen weet
voel ik hen extra steunen op mijn schouders.

'Wat heb je daar nou aan, hoe iemand heet?'
Tja, slechts kortstondig zijn we onderhouders
van materiaal dat steeds wordt omgesmeed,
maar is er naast familie iets vertrouwders?

'Maar wél van anderhalve eeuw geleden!'
Wat is er boeiender dan 't Boek des Levens,
van DNA tot vooroudergegevens?

We leven tegenwoordig in het heden,
dus daarom leest een mens, en stelt te boek.
Er is niks mis met stamboomonderzoek.

Jan Kal (1946)
Uit: Hun zeggen (2007)

En een hele simpele kijk op deze hulpwetenschap:

Ik: Gisteren heeft Jan Kal me doorgezaagd over genealogie
Charis: Wat is dat?
Ik: Dat je uitzoekt wie je voorouders zijn en zo een heel netwerk krijgt.
Charis: O, een soort Hyves.

Bron: http://vandenb.tumblr.com/page/3

13 juni 2007

Archief in Vorm 02

Donderdag 31 mei werd er door de stichting Premsela in Den Haag het congres ´Archief in Vorm 02´ georganiseerd. Met tien sprekers vóór de lunch was het een goed gevuld programma.
Hoogtepunten in het ochtendprogramma voor mij waren: * Irma Boom, grafisch onderwerper, die live kwam uitleggen hoe zij te werk gaat bij het maken van een ontwerp en de archiefvorming die in haar geval hierbij gebeurd. Erg leuk om te zien hoeveel zij bewaart!
* Theo Thomassen, Directeur van de Reinwardt Academie, die toelichtte hoe de eerstejaars studenten van de Academie hun eerste tentoonstelling samenstellen aan de hand van items die door alle eerstejaars studenten lukraak bij elkaar gebracht zijn. Vooral het proces wat er allemaal komt kijken bij het opzetten van een tentoonstelling wordt tijdens dit project toegelicht.
* Designhistorica Frederik Huygen pleitte voor het beter toegankelijk maken van vormgevingsarchieven ten behoeve van onderzoek. Daarnaast gaf ze aan dat er nog veel onontgonnen gebieden zijn voor onderzoek en publicatie.
* Sjarel Ex, Directeur Boijmans van Beuningen, lichtte concept, idee en visie toe voor een nieuw dynamisch archiefdepot.
* Diana Fransen, hoofd bibliotheek en archief van het Van Abbemuseum, en Lies Ros, grafisch ontwerper, gaven allebei voorbeelden van presentatie van archieven in musea.

Namiddag waren er workshops over bedrijfsarchieven, vormgevingsarchief zoekt onderkomen, presentatie van archieven, bewaren van actief archief, bewaren van het ontwerpproces.

Met dank aan Premsela voor de foto

07 juni 2007

KVAN studiedagen en Second Life

Op 30 mei 2007 was er een studiedag van KVAN in Musis Sacrum in Arnhem. Bij die gelegenheid woonde ik een presentatie bij van Christian van de Ven (werkzaam als hoofd dienstverlening bij het Brabants Historisch Informatie Centrum), die de geïnteresseerden liet zien wat er in de afgelopen jaren is gebeurd op het internet t.a.v. gebruikers van archieven. De opkomst van bulletinboards, nieuwsgroepen en van daaruit geïnspireerde hulpwebsites met handleidingen, woordenlijsten, bronnenpublicaties e.d.
Hij gaf onder meer een helder overzicht van een ontwikkeling die zich voor het grootste deel onttrok aan het gezichtsveld van de archiefdiensten. Pas in de laatste jaren zijn enkele archiefdiensten actief geworden bij dergelijke initiatieven of zijn die weg verder opgegaan door hun bronnen digitaal ter beschikking te stellen.
Inmiddels is het bovenstaande voor vele genealogen gemeengoed geworden. Zij weten elkaar te vinden en helpen elkaar verder.

De techniek holt ondertussen verder en heeft nieuwe toepassingen mogelijk gemaakt. Één daarvan is Second Life (SL), een virtuele wereld waar je gratis aan deel kunt nemen. Er is een heel scala aan mogelijkheden om daar bezig te zijn. Je bent in staat om jezelf helemaal opnieuw vorm te geven, letterlijk, en uit te dossen in de meest extravagante materialen. Deze virtuele wereld is inmiddels door vele miljoenen mensen bezocht en een groot aantal daarvan komt er regelmatig terug om tijd door te brengen, mensen te ontmoeten, te experimenteren etc.

Christian is daar ook actief als (een van de weinige) archivaris en heeft inmiddels een netwerk opgebouwd met voornamelijk bibliothecarissen. De bibliothecarissen (voornamelijk uit de Angelsaksische wereld) zijn daar al langer actief en hebben pleinen opgezet waar ze mensen ontvangen die vragen hebben. Dat kunnen vragen zijn over SL, maar ook over andere onderwerpen in het echte leven (real life (RL)).

Christian is daar actief om te ontdekken of een virtuele wereld voor archieven een plaats is om aan dienstverlening te doen en hoe je dat dan zou moeten organiseren. In dit geval is hij voorloper, in die zin dat er weliswaar veel Nederlanders actief zijn in SL, maar nog niet de archiefbezoeker als zodanig. Het is niet denkbeeldig dat dit soort virtuele werelden in de toekomst, voor de generatie die er mee gaat opgroeien, een waardevolle aanvulling wordt op het echte leven. Als de klanten van archiefdiensten daar een deel van hun leven gaan doorbrengen is het logisch dat ze daar ook vragen gaan stellen of onderzoeken willen starten of vlottrekken door contact te zoeken met mensen of instellingen die hen verder kunnen helpen.

Christian houdt zijn bevindingen niet geheim maar publiceert er regelmatig over in zijn weblog De Digitale Archivaris.